MERSULA İçin İlk Adım Mersin’de Atıldı

MERSULA, Görme Engellilerin Hayatını Kolaylaştırmak İçin Geliştirildi

MERSULA, Mersin’de liseli gençlerin teknoloji ve yapay zekâyı kullanarak görme engelli bireylerin günlük yaşamını kolaylaştırmak amacıyla geliştirdiği akıllı sesli çevre asistanı olarak dikkat çekti. Mersin Büyükşehir Belediyesi tarafından gençlere sunulan eğitim ve atölye imkânlarından yararlanan öğrenciler, Tarsus Ötüken Vadi Park Kadın ve Çocuk Atölyesi bünyesinde yürüttükleri çalışmalarla teknolojiyi insan hayatına dokunan bir projeye dönüştürdü.

“Çevreni algılar, yoluna eşlik eder” sloganıyla geliştirilen proje, özellikle görme engelli bireylerin çevrelerini daha kolay algılamasına ve günlük yaşam içerisinde daha bağımsız hareket edebilmesine katkı sunmayı hedefliyor. “MERSULA önümde ne var?” komutuyla çalışan sistem; çevredeki nesneleri algılama, nesnelerin kullanıcıya olan mesafesini belirleme, sesli uyarı verme ve yönlendirme gibi farklı özellikleri bir araya getiriyor.

Mersin Büyükşehir’in Desteğiyle Gençlerden Teknoloji Projesi

Mersin Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki çalışmalar ve Ötüken Vadi Park Kadın ve Çocuk Atölyesinde verilen eğitimler, gençlerin teknoloji alanında kendilerini geliştirmelerine fırsat sağlıyor. Atölyede eğitim alan öğrenciler, yalnızca teorik bilgiler edinmekle kalmayıp öğrendiklerini somut projelere dönüştürme imkânı da buluyor.

Bu kapsamda lise öğrencileri tarafından hazırlanan MERSULA projesinde yapay zekâ, mobil uygulama ve sensör teknolojileri bir arada kullanıldı. İlk aşamada geliştirilen şapka prototipiyle çevredeki engellerin algılanması amaçlanırken, sonraki aşamada sistemin telefon üzerinden kullanılabilmesi için yapay zekâ destekli bir Android mobil uygulama hazırlandı.

İlk Prototip Şapka Oldu

Projenin başlangıç aşamasında öğrenciler tarafından basit bir şapka prototipi hazırlandı. Şapkanın ön bölümünde bulunan mesafe sensörü, karşılaşılan engelleri algılayarak kullanıcıya sesli uyarı verilmesini sağlıyor. Böylece görme engelli bireyin önündeki bir nesneye veya engele çarpma ihtimalinin azaltılması hedefleniyor.

Prototipte mesafe sensörü, mikro denetleyici, ses sistemi, hoparlör ve pil gibi bileşenlerden yararlanıldı. Öğrenciler, çevredeki engellerden alınan verileri sesli sinyale dönüştürerek kullanıcının karşısındaki durumdan haberdar olmasına yönelik bir sistem oluşturdu.

Ancak öğrenciler, çalışmayı yalnızca fiziksel bir ürünle sınırlı bırakmadı. Donanımsal ürünlerin maliyetinin yüksek olabileceği ve herkes tarafından kolay şekilde temin edilemeyebileceği değerlendirilerek, telefon üzerinden çalışabilecek daha erişilebilir bir çözüm üzerinde de çalışıldı.

Yapay Zekâ Destekli Mobil Uygulama Geliştirildi

Tarsus Ötüken Vadi Park Kadın ve Çocuk Atölyesi Sorumlusu Emre Aşkın, projenin geliştirilme sürecinde öğrencilerle birlikte iki aşamalı bir çalışma yürüttüklerini belirtti. Aşkın, ilk aşamada çevrede kolaylıkla bulunabilecek sensörlerden yararlanarak temel bir prototip oluşturduklarını ifade etti.

Aşkın, çalışmanın ikinci aşamasında ise yapay zekâ destekli Android mobil uygulamaya geçildiğini belirterek, telefon kamerasının adeta bir göz gibi kullanılmasının amaçlandığını anlattı.

“Yapay zekâ tabanında bir mobil uygulama geliştirdik” diyen Aşkın, ilk prototipte sensör bağlantılarıyla basit bir şapka modeli oluşturduklarını ve bu sistemin ön tarafta bir engel bulunması halinde sesli uyarı verebildiğini aktardı.

Geliştirilen mobil uygulamada ise telefonun kamerasından elde edilen görüntülerin yapay zekâ tarafından değerlendirilmesiyle çevrede bulunan nesnelerin tanımlanması hedeflendi. Sistem, tanımladığı nesnelerle ilgili bilgileri kişisel asistan aracılığıyla kullanıcıya sesli olarak aktarıyor.

MERSULA Çevredeki Nesneleri Algılayabiliyor

MERSULA projesinin öne çıkan özelliklerinden biri çevredeki nesneleri tanıyabilmesi. Uygulamanın, kullanıcının karşısında bulunan nesneleri belirlemesinin yanı sıra bu nesnelerin uzaklığını ölçerek sesli şekilde bilgi vermesi planlanıyor.

Bunun yanında sisteme, kaybedilen bir eşyanın bulunmasına yardımcı olacak bir özellik de eklendi. Böylece uygulamanın yalnızca dışarıda yürürken karşılaşılan engeller konusunda değil, günlük yaşam içerisinde farklı ihtiyaçlarda da kullanıcıya destek olması amaçlanıyor.

Emre Aşkın, donanım tabanlı ürünlerin maliyet ve ulaşılabilirlik açısından dezavantaj oluşturabileceğine dikkat çekerek telefon destekli bir çözüm geliştirmeyi tercih ettiklerini belirtti. Aşkın, projenin ilerleyen süreçte insanlık yararına teknoloji kategorisindeki etkinliklerde de yer almasının planlandığını söyledi.

Gençler Teknolojiyi İnsanlık Yararına Kullanmayı Öğreniyor

Atölyedeki çalışmaların yalnızca kodlama veya mühendislik becerileriyle sınırlı olmadığına dikkat çeken Emre Aşkın, gençlerin teknolojiyi toplumsal fayda sağlayacak alanlarda kullanmalarını teşvik ettiklerini ifade etti.

Aşkın, günümüzde teknolojinin ve yapay zekânın hayatın önemli bir parçası haline geldiğini belirterek öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerini geliştirmesine yönelik çalışmalar yaptıklarını söyledi. Bu kapsamda gençlerin iletişim becerilerinin de desteklendiğini belirten Aşkın, teknolojinin insanlık için nasıl kullanılabileceği üzerine düşündüklerini ve bu fikirleri projelere dönüştürmeye çalıştıklarını aktardı.

“Bunlar başlangıç ve prototipleri” diyen Aşkın, gençlerin önünde uzun bir eğitim ve gelişim süreci bulunduğunu belirtti. Öğrencilerin kendilerini geliştirerek ilgili alanlarda eğitim almaları ve ilerleyen yıllarda profesyonelleşmeleri için bu çalışmaların önemli bir başlangıç oluşturduğunu ifade etti.

Aşkın ayrıca, Ötüken Vadi Park Kadın ve Çocuk Atölyesinin farklı yaş gruplarından çocuklara hitap ettiğini belirterek, erken yaşta teknoloji ve üretim konusunda farkındalık oluşturmanın önemine dikkat çekti.

Ayşe Beçet: “Bu Projenin Bir Parçası Olduğum İçin Çok Mutluyum”

Geliştirilen uygulamayı deneyimleyen yüzde 90 görme engelli Ayşe Beçet ise günlük yaşamda karşılaştığı zorlukları anlattı. Alışveriş yapmak, dışarı çıkmak, toplu taşıma araçlarını kullanmak ve günlük işlerini bağımsız şekilde gerçekleştirmek gibi faaliyetlerin görme engelli bireyler açısından önemli güçlükler barındırabildiğini belirten Beçet, projenin kendisi için değerli olduğunu ifade etti.

Ayşe Beçet, projeyle ilgili değerlendirmesinde, “İlk defa böyle bir projede bulundum. Bu projenin bir parçası olduğum için çok mutluyum” ifadelerini kullandı.

Uygulamanın kullanım sırasında önüne çıkan engeller konusunda kendisine yardımcı olduğunu belirten Beçet, sistem sayesinde yürürken karşılaşabileceği çarpmaların azaltılabildiğini söyledi. Projenin ilerleyen süreçte daha fazla geliştirilerek daha geniş bir kullanım alanına ulaşacağına inandığını dile getiren Beçet, projede emeği bulunanlara teşekkür etti.

Turhan Beçet: “Engelli Bireye Tek Başına Hareket Etme Özgürlüğü Veriyor”

Tarsus Görme Engeller Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Turhan Beçet de geliştirilen uygulamanın görme engelli bireylerin günlük hayatına önemli katkılar sağlayabileceğini ifade etti.

Görme engelli bireylerin işe giderken, günlük yaşamlarını sürdürürken ve dışarıda hareket ederken çeşitli engellerle karşılaşabildiğine dikkat çeken Beçet, uygulamanın bu engelleri mümkün olduğunca azaltmayı hedeflediğini belirtti.

Turhan Beçet, geliştirilen ürünün uygun maliyetle erişilebilir hale getirilmesinin önemine vurgu yaparak, “Ürettikleri ürünü hem uygun bir maliyetle elde edebiliyorlar hem de görme engelli bireyler için hayatı daha çok kolaylaştırıyorlar” dedi.

Derneğe üye çok sayıda görme engelli vatandaş bulunduğunu belirten Beçet, projenin bu kişiler için de önemli bir katkı sunabileceğini ifade etti. Beçet ayrıca, bu tür teknolojilerin engelli bireyler açısından uygun maliyetli veya ücretsiz şekilde erişilebilir olması konusunda yetkililerden destek beklediklerini dile getirdi.

16 Yaşındaki Yusuf Efe Demir Projenin Detaylarını Anlattı

MERSULA projesinin geliştiricileri arasında yer alan 16 yaşındaki Yusuf Efe Demir, atölyede aldığı eğitimlerin kendilerine fikirlerini somut ürünlere dönüştürme fırsatı verdiğini söyledi.

Atölyeye ilk katıldığında kendisini en çok heyecanlandıran konunun akıllarına gelen fikirleri somut bir nesneye dönüştürebilmek olduğunu belirten Demir, burada 3 boyutlu tasarım, robotik kodlama ve oyun geliştirme gibi farklı alanlarda eğitim aldıklarını ifade etti.

Demir, görme engelli vatandaşların hayatını kolaylaştırmak amacıyla tasarladıkları şapkanın projenin ilk aşamasını oluşturduğunu söyledi. Daha önce benzer şapka çalışmalarının yapıldığını belirten Demir, kendilerinin ise mevcut fikirden hareketle yapay zekâ destekli mobil uygulama geliştirmeye yöneldiklerini anlattı.

Şapkada kullanılan mesafe sensörü, mikro denetleyici, ses sistemi, hoparlör ve pil sayesinde ön tarafta bulunan engellerin algılanabildiğini belirten Demir, sensörden gelen verilerin ses sinyaline dönüştürüldüğünü ve bu şekilde kullanıcının uyarılmasının sağlandığını aktardı.

Telefon Kamerası Yapay Zekâ İçin “Göz” Görevi Görüyor

Projenin mobil uygulama aşamasında ise telefon kamerasından yararlanılıyor. Kameranın gördüğü çevrenin yapay zekâ tarafından değerlendirilmesiyle kullanıcının karşısındaki nesnelerin tanımlanması ve bu bilgilerin sesli şekilde aktarılması hedefleniyor.

Yusuf Efe Demir, uygulamanın farklı günlük yaşam senaryolarında kullanılabileceğini belirterek, otobüste boş koltuğun bulunmasından markette ürünlerin tanınmasına kadar çeşitli kullanım alanları üzerinde çalıştıklarını ifade etti.

Market alışverişi sırasında ürünün ne olduğunun veya fiyat bilgisinin metin okuma özelliği sayesinde öğrenilebilmesinin de hedeflenen kullanım alanları arasında bulunduğunu aktaran Demir, projenin temel amacının görme engelli bireylerin yüksek maliyetlere ihtiyaç duymadan daha özgür ve bağımsız hareket edebilmesine katkı sağlamak olduğunu söyledi.

Demir ayrıca, gençlerin fikirlerini hayata geçirmesine ve yeni projeler geliştirmesine imkân sağlayan Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer ile öğretmenlere teşekkür etti.

17 Yaşındaki Tesmür Özer: “Uygulamamız Sayesinde Çok Kolaylaşacak”

Projenin geliştiricilerinden 17 yaşındaki Tesmür Özer de hazırlanan sistemin görme engelli bireyler açısından önemli bir kolaylık sağlayabileceğini ifade etti.

Özer, geliştirilen şapka sayesinde ön taraftaki engelin ne kadar uzakta olduğunun anlaşılabildiğini belirterek, günlük yaşamda küçük gibi görünen adımların dahi görme engelli bireyler için zorluk oluşturabileceğine dikkat çekti.

Tesmür Özer, “Uygulamamız sayesinde bu çok kolaylaşacak diye düşünüyorum” diyerek projenin ilerleyen süreçte daha da geliştirilmesi halinde daha fazla kişiye fayda sağlayabileceğini dile getirdi.

Teknoloji alanında kendisini geliştirmek ve yeni şeyler öğrenmek isteyen öğrencileri atölyeye davet eden Özer, kendilerine bu imkânları sunduğu için başta Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer olmak üzere öğretmenlerine teşekkür etti.

MERSULA’nın Hedefi Daha Bağımsız Bir Yaşam

Liseli gençlerin geliştirdiği MERSULA projesi, yapay zekâ ve mobil teknolojilerin sosyal fayda amacıyla kullanılabileceğini ortaya koyan çalışmalar arasında yer aldı. Şapka prototipiyle başlayan proje, yapay zekâ destekli mobil uygulamayla daha geniş bir kullanım alanına taşınmaya çalışılıyor.

Çevredeki nesneleri algılama, mesafe bilgisi sağlama, sesli uyarı verme, yönlendirme ve kayıp nesnelerin bulunmasına yardımcı olma gibi özellikleri bir araya getiren sistemin geliştirilmesiyle görme engelli bireylerin günlük yaşamda daha bağımsız hareket edebilmesine katkı sunulması hedefleniyor.

Mersin Büyükşehir Belediyesi desteğiyle gençlerin eğitim aldığı atölyelerde ortaya çıkan bu proje, öğrencilerin yalnızca teknoloji üretmesini değil, aynı zamanda geliştirdikleri teknolojinin toplumun farklı kesimlerinin yaşamına nasıl katkı sağlayabileceğini düşünmesini de amaçlıyor. Gençlerin eğitim süreçleri ilerledikçe MERSULA projesinin de yeni özelliklerle geliştirilmesi ve insanlık yararına teknoloji alanındaki çalışmalarda değerlendirilmesi planlanıyor.