Mersin Büyükşehir Belediyesi, Avrupa Birliği’nin en önemli araştırma ve inovasyon programlarından biri olan Ufuk Avrupa (Horizon Europe) kapsamında desteklenen uluslararası bir projede yer alarak önemli bir başarıya imza attı. Büyükşehir Belediyesi’nin konsorsiyum ortağı olduğu “REMEDIES 5.0 Lokasyon Temelli, İnsan Merkezli Su Restorasyonu Yoluyla Kentler ve Limanlar için Kıyı Direnci ve Mavi Ekonomi İnşası Projesi”, Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan ‘HORIZON-MISS-2025-03-OCEAN-05: Restoring Ocean and Waters in Waterfront Cities and Their Ports’ çağrısı kapsamında destek almaya hak kazandı.
Mersin Büyükşehir Belediyesi Dış İlişkiler ve Projeler Şube Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve uluslararası ortaklarla birlikte yürütülecek olan REMEDIES 5.0 projesi, kıyı kentleri ve liman bölgelerinde çevresel sürdürülebilirliğin güçlendirilmesini hedefliyor. Proje; farklı deniz havzalarında yürütülecek saha çalışmalarıyla deniz kirliliğinin azaltılması, ekosistemlerin korunması ve kıyı bölgelerinin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılması amacıyla tasarlandı.
Toplamda 15 farklı ülkeden 52 kurumun yer aldığı uluslararası konsorsiyum kapsamında yürütülecek proje, teknoloji temelli izleme sistemleri ile doğa temelli restorasyon yöntemlerini bir araya getirerek yenilikçi bir yaklaşım ortaya koyacak. Bu kapsamda, Avrupa’nın farklı bölgelerinde gerçekleştirilecek çalışmalarla kıyı alanlarında meydana gelen çevresel bozulmaların önüne geçilmesi ve sürdürülebilir çözümler geliştirilmesi amaçlanıyor.
Proje kapsamında yürütülecek çalışmalar, Atlantik ve Arktik Okyanusu, Baltık ve Kuzey Denizi, Akdeniz ile Tuna ve Karadeniz havzalarını kapsayacak şekilde geniş bir coğrafyada gerçekleştirilecek. Bu bölgelerde yapılacak uygulamalar sayesinde kıyı kirliliği, ekosistem bozulması ve deniz yaşamı üzerindeki olumsuz etkiler doğrudan saha çalışmalarıyla ele alınacak.
Bilimsel veriler ve teknoloji destekli izleme yöntemlerinin kullanılmasıyla deniz ekosistemlerinin korunması için somut adımlar atılacak. Proje kapsamında elde edilecek veriler, kıyı şehirlerinin çevre politikalarına yön verecek önemli bilgiler sunacak.
Mersin Büyükşehir Belediyesi Dış İlişkiler ve Projeler Şube Müdürlüğü bünyesinde görev yapan proje uzmanı Cansu Nisa Özgökçeler, proje kapsamında Mersin için ayrılan bütçenin yaklaşık 1 milyon Euro olduğunu belirtti.
Özgökçeler, Mersin Büyükşehir Belediyesi ile ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü’nün kıyı restorasyonu ve deniz ekosisteminin korunmasına yönelik çalışmalar için yaklaşık 4 yıl boyunca ortak faaliyetler yürüteceğini ifade etti.
Projenin, Dış İlişkiler ve Projeler Şube Müdürlüğü koordinasyonunda yürütüleceğini belirten Özgökçeler, çalışmaların Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı ile İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı ile eşgüdüm içinde sahaya yansıtılacağını söyledi.
Proje kapsamında Mersin kıyılarında yapay zekâ destekli su kalitesi izleme sistemleri devreye alınacak. Deniz ve nehir su kalitesi verileri sürekli olarak izlenerek çevresel değişimler anlık olarak takip edilecek.
Ayrıca drone teknolojisi kullanılarak kıyılardaki plastik atık yoğunlukları haritalandırılacak. Böylece kıyı kirliliğinin yoğun olduğu bölgeler tespit edilerek daha etkin temizlik ve koruma çalışmaları gerçekleştirilecek.
Özgökçeler, proje kapsamında Mersin’in Aydıncık ilçesinde önemli bir deniz ekosistemi olan “Posidonia Oceanica” deniz çayırlarının restorasyonu için çalışmalar yürütüleceğini de ifade etti. Bu çalışmalar kapsamında ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü ile birlikte habitat haritalama ve pilot ekim uygulamaları gerçekleştirilecek.
Proje çerçevesinde ayrıca amfibik bir temizlik teknesi satın alınacak. Bu araç sayesinde hem nehir ağızlarında hem de deniz kıyılarında daha etkin temizlik çalışmaları yapılabilecek.
Bunun yanı sıra balıkçılarla iş birliği içerisinde deniz yüzeyinden ve dipten atık toplama faaliyetleri gerçekleştirilecek. Böylece deniz kirliliğinin azaltılması ve deniz yaşamının korunması için yerel paydaşlarla birlikte sürdürülebilir bir çalışma modeli oluşturulacak.
Projenin önemli merkezlerinden biri de Mercan 100. Yıl İklim ve Çevre Bilim Merkezi olacak. Bu merkezde doğa temelli çözüm altyapıları kurulacak ve proje faaliyetleri buradan yürütülecek.
Ayrıca proje kapsamında vatandaş bilimi ağı oluşturularak halkın da sürece aktif olarak katılması sağlanacak. Düzenli kıyı temizliği etkinlikleri gerçekleştirilecek, özellikle gençler ve balıkçılara yönelik atık yönetimi, deniz kirliliği ve çevre farkındalığı konularında eğitim programları düzenlenecek.
Projenin en dikkat çekici özelliklerinden biri ise “demo kent” modeli olarak adlandırılan uygulama yapısı. Bu model kapsamında Avrupa’nın farklı deniz havzalarında yer alan toplam 13 kıyı kenti ve limanda pilot uygulamalar gerçekleştirilecek.
Seçilen şehirler, kendi kıyı bölgelerinde geliştirilen uygulamaları hayata geçirerek sonuçlarını test edecek ve elde edilen verileri diğer şehirlerle paylaşacak. Böylece başarılı uygulamaların farklı şehirlerde yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Uluslararası proje kapsamında pilot uygulamaların yapılacağı şehirler arasında Trondheim, Gran Canaria (Arinaga kıyı şeridi), Turku, Sylt, Antwerp Limanı ve Scheldt Haliçi, Ostend, Viyana, Pomorie, Kranj ve Velenje, Mersin, Portorož Marinası, Mikonos ve Santorini ile Koper yer alıyor.
Bu şehirlerde yürütülecek çalışmalar sayesinde Avrupa genelinde kıyı ekosistemlerinin korunması, deniz kirliliğinin azaltılması ve sürdürülebilir mavi ekonomi hedeflerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Uzmanlar, Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin yer aldığı bu uluslararası projenin hem Türkiye’de hem de Avrupa’da kıyı yönetimi, deniz ekosistemlerinin korunması ve çevre politikalarının geliştirilmesi açısından önemli katkılar sağlayacağını belirtiyor.