TÜBİTAK'tan Doğal Lateks Araştırmasına Destek

TÜBİTAK Destekli Doğal Ürün Projesi Yeni Tedavi Yaklaşımlarına Işık Tutacak

TÜBİTAK destekli doğal ürün projesi, bitki kökenli bileşenlerin modern ilaç teknolojileriyle buluşturulmasına yönelik önemli bir araştırma olarak dikkat çekiyor. Eczacılık Fakültesi akademisyenleri tarafından hazırlanan ve doğal ürünlerin ilaç geliştirme süreçlerinde daha etkin kullanılmasını hedefleyen çalışma, TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Programı kapsamında destek almaya hak kazandı. Projenin, doğal kaynaklardan elde edilen biyolojik bileşenlerin yeni nesil ilaç taşıyıcı sistemlerle değerlendirilmesine katkı sunması bekleniyor.

Bilimsel çalışmanın yürütücülüğünü Doç. Dr. Selda Doğan Çalhan üstleniyor. Farmasötik Biyoteknoloji ile Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalları iş birliğiyle hazırlanan araştırma, "Cionura erecta Lateksinin Lipozomal Taşıyıcı Sistem ile Enkapsülasyonuna Dair Öncül Çalışma: Formülasyonu, Karakterizasyonu ve Biyolojik Etkinliğinin Değerlendirilmesi" başlığını taşıyor. Araştırmada doğal kaynaklı bir bileşenin ileri farmasötik yöntemlerle değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Disiplinler Arası Bilimsel İş Birliğiyle Yürütülecek

Farklı uzmanlık alanlarını bir araya getiren projede geniş bir araştırma ekibi görev alıyor. Çalışmada Eczacılık Teknolojisi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nefise Özlen Şahin, Arş. Gör. Dr. Ece Çobanoğlu, Arş. Gör. Özlem Nekük ile Adıyaman Besni Devlet Hastanesi'nde görev yapan Uzman Eczacı Mustafa Gündoğan araştırmacı olarak yer alıyor.

Alanında uzman isimlerin katkısıyla yürütülecek araştırmanın, hem akademik literatüre hem de gelecekte geliştirilecek ilaç teknolojilerine önemli bilimsel veriler kazandırması hedefleniyor.

Doğal Lateks İlk Kez Lipozomal Taşıyıcı Sistemlerde İncelenecek

Araştırmanın merkezinde yer alan Cionura erecta bitkisinden elde edilen doğal lateks, halk arasında uzun yıllardır farklı amaçlarla kullanılan doğal ürünler arasında bulunuyor. Ancak söz konusu doğal bileşen bugüne kadar bilimsel açıdan sınırlı sayıda araştırmaya konu oldu.

Proje kapsamında doğal lateks ilk kez lipozomal ilaç taşıyıcı sistemler içerisine enkapsüle edilerek yeni nesil formülasyonlar geliştirilecek. Hazırlanacak formülasyonların fiziksel ve kimyasal özellikleri ayrıntılı analizlerle incelenirken, biyolojik etkinlikleri de laboratuvar ortamında gerçekleştirilecek in vitro çalışmalarla değerlendirilecek.

Araştırmanın sonunda elde edilecek bulguların özellikle bazı cilt hastalıklarının tedavisinde kullanılabilecek doğal kaynaklı yeni yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Literatürde İlk Olma Özelliği Taşıyan Çalışmanın Devamı Niteliğinde

Yeni proje, araştırma ekibinin daha önce ortaya koyduğu bilimsel çalışmaların devamı niteliğini taşıyor. Ekip tarafından 2026 yılında yayımlanan "Evaluation of Phytochemical Profiling, Antioxidant and Antimicrobial Activities of Cionura erecta Latex: The First Report of the Therapeutic Potential of a Natural Exudate" isimli araştırma, söz konusu bitki lateksinin fitokimyasal yapısını ve biyolojik özelliklerini bilimsel verilerle ortaya koyan ilk kapsamlı çalışma olarak literatüre geçmişti.

Yeni TÜBİTAK destekli projede ise önceki araştırmalardan elde edilen bilgi birikimi daha ileri seviyeye taşınacak. Doğal lateks ilk kez modern ilaç taşıyıcı sistemler içerisinde değerlendirilirken, içerdiği fitokimyasal bileşenlerin bu sistemlerde nasıl davrandığı gelişmiş analitik yöntemlerle ayrıntılı biçimde incelenecek.

Yeni Nesil İlaç Formülasyonlarına Katkı Sunması Bekleniyor

Bilim insanları, araştırmanın sonunda elde edilecek verilerin doğal ürünlerin ilaç geliştirme süreçlerinde daha etkin kullanılmasına katkı sağlayacağını öngörüyor. Özellikle bitki kökenli aktif bileşenlerin stabilitesinin artırılması, biyolojik etkinliklerinin güçlendirilmesi ve kontrollü salınım özelliklerinin geliştirilmesi açısından çalışmanın önemli sonuçlar ortaya koyması bekleniyor.

Bunun yanında geliştirilecek formülasyonların gelecekte doğal ürün temelli ilaç araştırmalarına yeni bir bakış açısı kazandırması, farmasötik teknoloji alanında yürütülecek benzer çalışmalara örnek oluşturması hedefleniyor.

Doğal Ürün Araştırmalarına Bilimsel Katkı Sağlayacak

Araştırmanın, geleneksel kullanım bilgisi ile modern ilaç teknolojilerini aynı platformda buluşturması bakımından dikkat çektiği belirtiliyor. Doğal ürünlerin bilimsel yöntemlerle değerlendirilmesine yönelik önemli bir örnek olması beklenen proje sayesinde hem akademik literatüre yeni veriler kazandırılması hem de gelecekte geliştirilecek yenilikçi tedavi yaklaşımlarına altyapı oluşturulması amaçlanıyor.

Uzmanlar, bitki kökenli doğal ürünlerin modern farmasötik sistemlerle desteklenmesinin sağlık alanındaki yeni araştırmaların önünü açabileceğini ve bu tür çalışmaların ilaç geliştirme süreçlerinde önemli rol oynayabileceğini ifade ediyor.