FAO’dan BlackSea4Fish Programının 2024-2025 Raporu

Karadeniz balıkçılığı alanında yürütülen uluslararası bilimsel çalışmaların sonuçları, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından yayımlanan yeni bir kitapta bir araya getirildi. Prof. Dr. Hüseyin Özbilgin koordinasyonunda faaliyetlerini sürdüren BlackSea4Fish Programı, 2024-2025 döneminde gerçekleştirdiği 36 çalışmayla bölgedeki balıkçılık araştırmalarına, bilimsel iş birliğine ve sürdürülebilir balıkçılık yönetimine katkı sundu. Yayımlanan eser, Karadeniz ülkelerinde yürütülen çalışmaların sonuçlarını ve önümüzdeki döneme ışık tutabilecek bilimsel kazanımları ortaya koyuyor.

BlackSea4Fish Programının İki Yıllık Çalışmaları Kitaplaştırıldı

BlackSea4Fish – Activities and Achievements 2024–2025 başlığıyla yayımlanan kitapta, program kapsamında iki yıllık dönemde gerçekleştirilen faaliyetler ayrıntılı biçimde ele alınıyor. Balık stoklarının durumunun değerlendirilmesinden bilimsel araştırmalara, deniz sörveylerinden balıkçılık faaliyetlerinin izlenmesine kadar uzanan çalışmalar, Karadeniz'deki su ürünleri kaynaklarının korunması ve daha etkin yönetilmesi açısından önem taşıyor.

Yayında yer verilen 36 faaliyet; balıkçılık kaynaklarının mevcut durumunun belirlenmesi, avcılık faaliyetlerinin değerlendirilmesi ve deniz ekosisteminin korunmasına yönelik farklı başlıkları kapsıyor. Bilimsel verilerin toplanması ve değerlendirilmesinin yanı sıra balıkçılık uygulamalarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar da kitabın öne çıkan konuları arasında bulunuyor.

Programın faaliyetleri, beş temel çıktı altında sınıflandırılarak sunuluyor. Bu yaklaşım sayesinde yürütülen çalışmaların kapsamı, elde edilen sonuçlar ve Karadeniz ülkelerinin bilimsel ve teknik kapasitesini geliştirmeye yönelik katkılar bir bütün halinde değerlendirilebiliyor.

Balık Stoklarının Korunması ve Sürdürülebilir Avcılık Ön Planda

Kitapta ele alınan başlıca konuların başında balık stoklarının değerlendirilmesi geliyor. Balık popülasyonlarının durumunun bilimsel yöntemlerle incelenmesi, avcılık faaliyetlerinin sürdürülebilir biçimde planlanması ve denizlerdeki canlı kaynakların gelecek nesillere aktarılması açısından kritik önem taşıyor. Bu kapsamda yürütülen araştırmalar, bölgedeki balıkçılık yönetimi kararlarının bilimsel verilere dayandırılmasına katkı sağlıyor.

Program çerçevesinde gerçekleştirilen bilimsel araştırmalar ve deniz sörveyleri de Karadeniz'deki balıkçılık kaynaklarına ilişkin bilgi birikiminin artırılmasını hedefliyor. Denizlerde yapılan araştırmalarla elde edilen veriler, balık stoklarının izlenmesi ve balıkçılık faaliyetlerinin mevcut durumunun daha kapsamlı biçimde değerlendirilmesi için önemli bir kaynak oluşturuyor.

Çalışmalar yalnızca ticari balıkçılıkla sınırlı kalmıyor. Küçük ölçekli balıkçılık ve amatör balıkçılık faaliyetleri de programın çalışma alanları arasında yer alıyor. Farklı balıkçılık türlerinin değerlendirilmesi, bölgedeki faaliyetlerin daha iyi anlaşılmasına ve yönetim süreçlerinin farklı ihtiyaçları dikkate alacak şekilde geliştirilmesine yardımcı oluyor.

Avcılık Faaliyetlerinde İzleme ve Denetim Sistemleri Geliştiriliyor

BlackSea4Fish kapsamında üzerinde durulan konulardan biri de balıkçılık faaliyetlerinin izlenmesi ve denetlenmesi. Etkili izleme sistemleri, denizlerdeki canlı kaynakların kullanımına ilişkin verilerin düzenli biçimde toplanmasını ve balıkçılık yönetimi kararlarının daha sağlıklı bir zeminde alınmasını destekliyor.

Programın çalışma alanları arasında ıskarta miktarının ve hedef dışı avların azaltılması da bulunuyor. Avcılık sırasında hedeflenen türlerin dışında kalan canlıların yakalanmasının azaltılması, deniz ekosisteminin korunması ve balıkçılık faaliyetlerinin çevresel etkilerinin sınırlandırılması açısından önem taşıyor.

Bu doğrultuda seçici av araçlarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar da yürütülüyor. Av araçlarının daha seçici hale getirilmesi, hedeflenen türlerin dışındaki canlıların yakalanma riskini azaltmayı ve balıkçılık kaynaklarının daha bilinçli kullanılmasını amaçlıyor. Böylece hem denizlerdeki biyolojik çeşitliliğin korunması hem de sürdürülebilir avcılık uygulamalarının yaygınlaştırılması için bilimsel bir zemin oluşturuluyor.

Hassas Türlerin Korunması ve Sosyoekonomik Araştırmalar

Programın faaliyetleri arasında hassas türlerin korunması da önemli bir yer tutuyor. Deniz ekosisteminde korunması gereken türlere yönelik bilimsel çalışmalar, balıkçılık faaliyetlerinin doğal yaşam üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesine ve koruma çalışmalarının geliştirilmesine katkıda bulunuyor.

Balıkçılık yalnızca deniz kaynaklarının kullanılmasıyla sınırlı bir faaliyet alanı değil; aynı zamanda kıyı bölgelerindeki ekonomik ve sosyal yaşamla da doğrudan bağlantılı. Bu nedenle BlackSea4Fish bünyesinde yürütülen sosyoekonomik araştırmalar, balıkçılık faaliyetlerinin toplumsal ve ekonomik boyutlarının da değerlendirilmesini sağlıyor. Elde edilen bilgilerin, bölgedeki balıkçılık politikalarının farklı ihtiyaçlar dikkate alınarak geliştirilmesine katkı sunması hedefleniyor.

Eğitim faaliyetleri ve bölgesel iş birliği çalışmaları da programın öne çıkan başlıkları arasında bulunuyor. Bilimsel bilgi ve deneyimin paylaşılması, uzmanlar arasındaki iletişimin güçlendirilmesi ve ortak çalışma yöntemlerinin yaygınlaştırılması, Karadeniz ülkelerinin balıkçılık alanındaki teknik kapasitesinin geliştirilmesi açısından önem taşıyor.

BlackSea4Fish 2016 Yılından Bu Yana Faaliyet Gösteriyor

BlackSea4Fish Programı, Akdeniz Genel Balıkçılık Komisyonu (GFCM) tarafından Karadeniz'e yönelik yürütülen kapasite geliştirme çalışmalarından biri olarak 2016 yılından bu yana faaliyetlerini sürdürüyor. Programın temel hedefleri arasında, Karadeniz ülkelerindeki bilimsel ve teknik uzmanlığın artırılması, ülkeler arasında ortak bilimsel yöntemlerin yaygınlaştırılması ve sürdürülebilir balıkçılık yönetimine yönelik bilimsel tavsiyelerin güçlendirilmesi yer alıyor.

Karadeniz'e kıyısı bulunan ülkelerin balıkçılık kaynaklarının değerlendirilmesi ve korunması, bölgesel ölçekte ortak bir yaklaşım geliştirilmesini gerektiriyor. Bu çerçevede BlackSea4Fish, bilimsel çalışmaların koordinasyonuna ve farklı ülkeler arasında bilgi paylaşımının artırılmasına yönelik faaliyetleriyle öne çıkıyor.

Program kapsamında ortak bilimsel yöntemlerin geliştirilmesi, balıkçılık kaynaklarına ilişkin değerlendirmelerin daha tutarlı hale getirilmesi ve karar alma süreçlerinin bilimsel verilerle desteklenmesi amaçlanıyor. Bu çalışmalar, Karadeniz'de sürdürülebilir balıkçılık yönetiminin güçlendirilmesi ve bölgesel iş birliğinin geliştirilmesi açısından önem taşıyor.

GFCM'nin 2030 Stratejisine Katkı Sağlıyor

BlackSea4Fish, Akdeniz Genel Balıkçılık Komisyonu'nun Akdeniz ve Karadeniz'de sürdürülebilir balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik 2030 Stratejisi doğrultusunda yürütülen çalışmaların uygulanmasına da katkıda bulunuyor. Programın bilimsel araştırma, eğitim, izleme ve bölgesel iş birliği alanlarındaki faaliyetleri, sürdürülebilir balıkçılık hedeflerinin desteklenmesini amaçlıyor.

Program, Avrupa Birliği'nin temel finansal desteği ile farklı uluslararası projelerin ve ortakların katkıları sayesinde gerçekleştiriliyor. Uluslararası düzeyde sağlanan bu destek, Karadeniz ülkelerinde bilimsel ve teknik kapasitenin geliştirilmesine yönelik faaliyetlerin sürdürülmesine imkân tanıyor.

FAO tarafından yayımlanan BlackSea4Fish – Activities and Achievements 2024–2025 adlı eser ise programın son iki yılda gerçekleştirdiği faaliyetleri ve elde ettiği kazanımları kayıt altına alarak bölgesel balıkçılık çalışmalarına ilişkin kapsamlı bir kaynak sunuyor.

Prof. Dr. Hüseyin Özbilgin'in Koordinasyonu Bölgesel Çalışmalara Katkı Sunuyor

Programın koordinasyonunun, Üniversitenin Su Ürünleri Fakültesi Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Özbilgin tarafından yürütülmesi, akademik bilgi ve deneyimin uluslararası bilimsel çalışmalara aktarılması açısından önem taşıyor.

Özbilgin'in koordinasyonunda sürdürülen faaliyetler aracılığıyla Üniversitenin balıkçılık bilimleri alanındaki birikimi, FAO ve GFCM çatısı altında Karadeniz ölçeğinde yürütülen çalışmalara taşınıyor. Bu süreç, bilimsel araştırmaların uluslararası iş birliğiyle desteklenmesine ve sürdürülebilir balıkçılık yönetimine yönelik bilgi üretiminin güçlendirilmesine katkıda bulunuyor.

2024-2025 döneminde gerçekleştirilen 36 faaliyetin kitaplaştırılması, programın çalışmalarının daha geniş bir çerçevede değerlendirilmesine olanak sağlıyor. Yayın, balık stoklarının korunması, avcılık uygulamalarının geliştirilmesi, hassas türlerin gözetilmesi ve bölgesel bilimsel iş birliğinin güçlendirilmesi gibi alanlarda yürütülen faaliyetlerin sonuçlarını bir araya getiriyor.

Karadeniz'de balıkçılık kaynaklarının sürdürülebilir biçimde yönetilmesi için bilimsel verilerin kullanılması ve ülkeler arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi önemini koruyor. BlackSea4Fish Programı kapsamında yürütülen çalışmalar ve FAO tarafından yayımlanan kitap, bu hedefler doğrultusunda gerçekleştirilen faaliyetlerin sonuçlarını ortaya koyan önemli bir kaynak niteliği taşıyor.